مرتضى مطهرى

63

مجموعه آثار شهيد مطهرى ( فارسي )

اثرى كه از اين ازدواج توليد مىشود يعنى فرزندى كه به وجود مىآيد ، با فرزند ناشى از ازدواج دائم هيچ گونه تفاوتى ندارد . مهر ، هم در ازدواج دائم لازم است و هم در ازدواج موقت ، با اين تفاوت كه در ازدواج موقت عدم ذكر مهر موجب بطلان عقد است و در ازدواج دائم عقد باطل نيست ، مهرالمثل تعيين مىشود . همان طورى كه در عقد دائم ، مادر و دختر زوجه بر زوج ، و پدر و پسر زوج بر زوجه حرام و محرم مىگردند ، در عقد منقطع نيز چنين است ، و همان طورى كه خواستگارى كردن زوجهء دائم بر ديگران حرام است خواستگارى زوجهء موقت نيز بر ديگران حرام است . همان طورى كه زناى با زوجهء دائم غير ، موجب حرمت ابدى مىشود زناى با زوجهء موقت نيز موجب حرمت ابدى مىشود . همان طورى كه زوجهء دائم بعد از طلاق بايد مدتى عده نگه دارد زوجهء موقت نيز بعد از تمام شدن مدت يا بخشيدن آن بايد عده نگه دارد با اين تفاوت كه عدهء زن دائم سه نوبت عادت ماهانه است و عدهء زن غير دائم دو نوبت يا چهل و پنج روز . در ازدواج دائم جمع ميان دو خواهر جايز نيست ، در ازدواج موقت نيز روا نيست . اين است آن چيزى كه به نام ازدواج موقت يا نكاح منقطع در فقه شيعه آمده است و قانون مدنى ما نيز عين آن را بيان كرده است . بديهى است كه ما طرفدار اين قانون با اين خصوصيات هستيم . و اما اينكه مردم ما به نام اين قانون سوء استفاده‌هايى كرده و مىكنند ، ربطى به قانون ندارد . لغو اين قانون جلوى آن سوء استفاده‌ها را نمىگيرد بلكه شكل آنها را عوض مىكند بعلاوهء صدها مفاسدى كه از خود لغو قانون برمىخيزد . ما نبايد آنجا كه انسانها را بايد اصلاح و آگاه كنيم ، به دليل عدم عرضه و لياقت در اصلاح انسانها مرتباً به جان مواد قانونى بيفتيم ، انسانها را تبرئه كنيم و قوانين را مسؤول بدانيم . اكنون ببينيم با بودن ازدواج دائم چه ضرورتى هست كه قانونى به نام قانون ازدواج موقت بوده باشد . آيا ازدواج موقت - به قول نويسندگان « زن روز » - با حيثيت انسانى زن و با روح اعلاميهء حقوق بشر منافات دارد ؟ آيا ازدواج موقت اگر هم لازم بوده است ، در دوران كهن لازم بوده است اما زندگى و شرايط و اقتضاى زمان حاضر با آن موافقت ندارد ؟